Z inicjatywy WWF - World Wide Fund, organizacji z tym pięknym logo
od roku 1989 każdego 14 września jest obchodzony Dzień Lasów Tropikalnych. W tym dniu w roku 1769 urodził się Alexander von Humboldt, wielki niemiecki badacz lasów amazońskich. Poniższy tekst jest oparty na scenariuszu lekcji Lebenskunde o tym samym tytule (14 September„Tag der Tropenwälder“), w ramach cyklu „Odpowiedzialność za przyrodę i społeczeństwo”. Chodzi o zastanowienie się, jaka jest wartość lasu tropikalnego? Las jest środowiskiem naturalnym dla żyjących tam zwierząt i ludzi, ale też jest ważny dla nas wszystkich jako stabilizator klimatu. Celem lekcji jest uświadomienie tego dzieciom oraz wskazanie odniesień do ich własnego otoczenia naturalnego.
Powstaje także ważne pytanie o dopuszczalności niszczenia środowiska naturalnego.
Materiał jest przeznaczony dla klas 3 – 6
Potrzebny czas: 1-2 lekcje.
Cele nauki
- Wzbudzenie świadomości, że las tropikalny zawiera wielkie bogactwa, których nie można marnować;
- Poznanie sposobów i możliwości ochrony lasów tropikalnych;
- Wzbudzenie refleksji na temat wartości, jakie należy chronić we własnym otoczeniu naturalnym.
Potrzebne materiały
Mała skrzynka lub pudełko na przedmioty i produkty pochodzące z lasu tropikalnego. Na przykład banany, papier, figurka małpy, wykonany z papieru motyl, orzechy, lekarstwa.
Wprowadzenie
Skrzynka zostaje ustawiona w dobrze widocznym miejscu, aby przyciągała uwagę dzieci.
Nauczycielka mówi: dzisiaj przyniosłam skrzynkę ze skarbami. Popatrzcie i powiedzcie, co w niej widzicie. Nauczycielka wyjmuje przedmioty, pokazuje klasie i chowa z powrotem do skrzynki. Uczniowie wymawiają głośno nazwy pokazywanych przedmiotów.
Rozpracowanie tematu
Nauczycielka mówi: 14 września obchodzony był światowy Dzień Lasów Tropikalnych. Jak myślicie, co mogą mieć wspólnego przedmioty z naszej skrzynki z lasem tropikalnym?
Prawidłowa odpowiedź: te przedmioty właśnie stamtąd pochodzą.
Dlaczego te przedmioty znalazły się w skrzynce?
Czy są coś warte, a może są prawdziwym skarbem?
Obok powyższego wprowadzenia można wykonać i wyświetlić na tablicy następujący tekst:
Obszary lasów tropikalnych można zaznaczyć na globusie, albo na mapie. Są one w Azji, Ameryce Południowej i w Afryce.
Lasy tropikalne są bardzo cenne dla życia na ziemi:
- żyje w nich ponad jedna trzecia wszystkich zwierząt i roślin na ziemi;
- dostarczają żywności, jak np. trzcinę cukrową, mango, banany, kawę, orzeszki, mięso, ryby;
- dostarczają surowców, jak np. kauczuk, oleje, żywicę, rattan, drewno;
- dostarczają surowców dla przemysłu kosmetycznego i farmaceutycznego, jak np. antybiotyki i hormony;
- są środowiskiem naturalnym dla żyjących tam plemion pierwotnych;
- utrzymują klimat ziemski w równowadze, gdyż pochłaniają ogromne ilości dwutlenku węgla i wytwarzają bardzo dużo tlenu;
- lasy tropikalne są masowo wycinane. W latch 1990 – 2000 wycięto około 5 milionów hektarów w Afryce, 4 miliony hektarów w Ameryce Południowej, 2, 5 miliona hektarów w Azji. Tylko w Azji prowadzone jest zalesianie wycinek w znaczącej skali (2 mln ha).
Pytania:
- co znaczy wycinanie lasów tropikalnych dla „skarbów” w naszej skrzynce?
- dlaczego wycina się lasy tropikalne? – dla poszerzenia obszaru pastwisk i hodowli zwierząt na mięso (McDonalds), pozyskania drewna na meble do produkcji papieru (np. do wyrobu chusteczek higienicznych i papieru toaletowego)
Dyskusja nad tekstem, pytania, odpowiedzi.
Przeniesienie tematu na osobisty poziom dzieci
Wprowadzenie przez nauczycielkę:
Podobnie jak las tropikalny zawiera bogactwa, tak samo zawiera je wasze otoczenie naturalne. Spróbujcie się zastanowić, jakie skarby chcielibyście włożyć do naszej skrzynki, które chcielibyście uchronić od zagłady.
Albo inaczej: …… o których myślicie, że już grozi im zagłada.
Na karcie roboczej ze skrzynką skarbów uczniowie rysują przedmioty, które chcieliby w niej umieścić z wyżej wymienionych powodów.
Pokazują sobie nawzajem swoje rysunki.
Załączniki
- Folia informacyjna o lasach tropikalnych.
- Karta robocza z dużym napisem
„Skrzynka skarbów”
Tłumaczył i opracował: Andrzej Wendrychowicz